Văn Cao
03/11/2011 - 08:47

Văn Cao tên khai sinh là Nguyễn Văn Cao, sinh ngày15/11/1923 tại Hải Phòng. Quê gốc của ông là thôn An Lễ, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định.

            Văn Cao xuất thân từ gia đình công chức. Hồi nhỏ ông học trường Bonnal Hải Phòng, sau đó tiếp tục cấp trung học tại trường dòng Xanh Giôdep và học thêm âm nhạc cũng tại đây. Không bao lâu, vì gia đình sa sút, người cha xin cho Văn Cao làm điện báo viên ở nhà Dây thép (Bưu điện) Hải Phòng. Tuy nhiên chỉ sau một tháng Văn Cao đã bỏ việc và lâm vào cảnh thất nghiệp.

            Lúc này, âm nhạc châu Âu đã lan toả sâu rộng ở nước ta  và phong trào sáng tác nhạc mới, đương thời gọi là 'Âm nhạc cải cách' chính thức ra đời, được công luận chấp nhận và tán thưởng. Từ đó xuất hiện một số tác giả đi tiên phong như Nguyễn Xuân Khoát, Lê Thương, Hoàng Quý, Dương Thiệu Tước, Doãn Mẫn, Văn Cao, Lưu Hữu Phước...

            Năm 1939 Văn Cao viết ca khúc đầu tay 'Buồn tàn thu'. Năm sau dọc đường vào Nam, ông dừng lại Huế, viết 'Một đêm đàn lạnh trên sông Huế', cũng được coi là bài thơ đầu tiên của mình. Ông tiếp tục xuôi vào Sài Gòn, sau đó trở về Hải Phòng, bắt đầu thời kỳ thăng hoa về âm nhạc của mình với 'Thiên thai' (1941), 'Bến xuân' (1942), 'Cung đàn xưa' (1942), 'Suối mơ', 'Trương Chi'...

            Ca khúc của Văn Cao gồm hai bộ phận rõ rệt, đó là những ca khúc lãng mạn như đã nêu ở trên và những ca khúc yêu nước, cách mạng hào hùng và khí phách như: 'Gò Đống Đa', 'Thăng Long hành khúc ca'.

            Trước cách mạng tháng Tám Văn Cao còn viết truyện ngắn đăng trên Tiểu thuyết thứ bảy những năm 1942, 1943.

            Năm 1942 Văn Cao lên Hà Nội, bỗng theo đuổi một ham mê mới: Hội hoạ. Ông được nhận vào học dự thính ở trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Năm 1943, 1944 Văn Cao hai lần xuất hiện trong triển lãm duy nhất (Salon Unique) tổ chức tại nhà Khai trí Tiến Đức, Hà Nội với ba bức tranh sơn dầu: 'Cô gái dạy thì', 'Sám hối', 'Nửa đêm' (tự hoạ), Đặc biệt tác phẩm 'Cuộc khiêu vũ những người tự sát' được đánh giá cao và gây chấn động dư luận. Vừa vẽ tranh, Văn Cao vừa sáng tác ca khúc, sống thiếu thốn, vất vưởng giữa một Hà Nội đói khát. Văn Cao và bạn bè thường phải đứng bán các sáng tác của mình trên các đường phố Hà Nội, Hải Phòng.

            Cũng trong thời gian này, Văn Cao được giới thiệu vào Việt Minh. Có lần ông đã trở về Hải Phòng cùng với anh em Trần Liến, Trần Thuý Liên, Trần Khánh được lệnh trừ khử tên chỉ điểm lợi hại Đỗ Đức Phin. Nhận nhiệm vụ sáng tác bài hát cho học viên trường Quân chính kháng Nhật, Văn Cao đã viết Tiến quân caaaa trong một căn gác hẹp số 171 Rue Mongrand (nay là 45 phố Nguyễn Thượng Hiền) Hà Nội. Theo đề nghị của Vũ Quí năm 1945 bài hát này được Đại hội Quốc dân ở Tân Trào chọn làm Quốc ca và năm 1946 được Quốc hội khoá I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chính thức công nhận. Cùng năm đó, Văn Cao viết 'Chiến sĩ hải quân', 'Chiến sĩ không quân', 'Chiến sĩ Việt Nam', 'Công nhân Việt Nam', 'Bắc Sơn'.

            Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Văn Cao lên chiến khu Việt Bắc, khi hoà mình vào cuộc sống của nhân dân, khi lăn lộn cùng các chiến sĩ ngoài mặt trận. Nhiều ca khúc ra đời đánh dấu những chặng đường kháng chiến như: 'Làng tôi', 'Ngày mùa' và đỉnh cao là 'Trường ca sông Lô'. 'Ca ngợi Hồ Chủ Tịch' và 'Tiến quân ca' cũng là những đỉnh cao về ca khúc cách mạng của Văn Cao.

            Sau hoà bình lập lại, do ủng hộ quan điểm của nhóm Nhân văn - Giai phẩm, Văn Cao bị phê phán và cả một thời gian dài bị chìm vào quên lãng. Ông sống vất vả bằng vẽ bìa sách, minh hoạ cho báo chí, đôi khi trang trí sân khấu, viết nhạc phim theo đơn đặt hàng... Từ những năm 80 trở lại đây giá trị Văn Cao dần dần được phục hồi. Văn Cao còn để lại vở kịch: 'Cái hầm sống' (1948), tập thơ Lá (1988) và trường ca 'Những người trên cửa biển' (1956)

            Văn Cao nguyên là Phó tổng Thư ký Hội Văn học Việt Nam, Uỷ viên Ban chấp hành Hội Nhạc sĩ Việt Nam (khoá I và III). Ông được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba (1988), hạng nhất (1993).

            Văn Cao từ trần ngày 10/7/1995 tại Hà Nội. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đợt I (1996). Văn Cao là một tài năng nghệ thuật đa dạng  

 

                                                              L. V. KH.

 

 

1. Những ảnh hưởng của âm nhạc châu Âu trong ca khúc Việt Nam:1930-1950/Vũ Tự Lân, Nxb. Thế giới, 1997.

2. Nhà văn Hải Phòng - Chân dung và tác phẩm, Nxb. Hội Nhà văn, 2000.

  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào
Các tin đã đưa
Vũ Quốc Uy(03/11/2011 - 08:47)
Vũ Quí(03/11/2011 - 08:47)
Vũ Trọng Khánh(03/11/2011 - 08:47)
Vũ Thiện Chân(03/11/2011 - 08:47)
Vi Huyền Đắc(03/11/2011 - 08:47)
Văn Cao(03/11/2011 - 08:47)
Vạn Vân (Đoàn Đức Ban)(03/11/2011 - 08:47)
Trương Trung Phụng(03/11/2011 - 08:47)
Trần Tiêu(03/11/2011 - 08:47)
Trần Thành Thóa(03/11/2011 - 08:47)
Trần Công Thái(03/11/2011 - 08:47)
Trần Quang Tặng(03/11/2011 - 08:47)
Chuyển trang    
Trang số:  1/8
Số bản ghi trên trang:
Tin mới
Tổng Bí thư Lê Duẩn (1907-1986) Thư mục và tác phẩm chọn lọc
TƯ TƯỞNG BẢO VỆ TỔ QUỐC TỪ XA TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC VIỆT NAM
NHỮNG CHUYỆN THÚ VỊ VỀ CÁC VUA TRIỀU NGUYỄN
KINH TẾ & XÃ HỘI VIỆT NAM DƯỚI CÁC VUA TRIỀU NGUYỄN
Cần quan tâm hơn nữa đến việc hướng dẫn, hỗ trợ con trẻ đọc sách trong các gia đình
Chứng tích quan trọng của chiến thắng Bạch Đằng lần thứ 3 năm 1288 đánh đuổi quân xâm lược Nguyên Mông trên đất Hải Phòng
Những người mẹ thứ hai của trẻ em hoàn cảnh đặc biệt
Bản tin "Hải Phòng qua những trang báo" - Tháng 01/2020
CẢM NHẬN VỀ MỘT MÁI NHÀ CHUNG
Thông tin chuyên đề: “Những điều cần biết về dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (nCoV) gây ra và biện pháp phòng chống”
Ngành thư viện làm gì để góp phần phòng chống và đẩy lùi dịch viêm đường hô hấp cấp do vi rút Corona mới (NcoV) gây ra?
Chủ động phòng chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (nCoV) gây ra
Chuẩn bị khởi động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2020
Hội nghị Cán bộ, công chức, viên chức Thư viện KHTH Hải Phòng năm 2020
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị triển khai Luật Thư viện cho các tỉnh khu vực phía Bắc
Thông tin truy cập
 
Đang tải dữ liệu...
 










Liên kết website