Luật sư Vũ Trọng Khánh - Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập
27/05/2015 - 15:19

Luật sư Vũ Trọng Khánh - Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập

Luật sư Vũ Trọng Khánh (1912-1996) là Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên của Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Thị trưởng thành phố Hải Phòng.

Luật sư Vũ Trọng Khánh, sinh ngày13-3-1912 trong một gia đình tiểu thương ở Hà Nội, nguyên quán tại làng Cự Đà, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Em trai ông là Vũ Trọng Tống, sau là đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam.


Luật sư Vũ Trọng Khánh

Từ 11 tuổi đến 21 tuổi, ông học ở trường Alber Sarraut (Hà Nội). Từ năm 1933, ông học trường Luật. Tại đây, ông quen biết với Nguyễn Thế Rục và được ông này giới thiệu tham gia hoạt động tại Tổng hội Sinh viên Đông Dương. Năm1936, ông tốt nghiệp cử nhân luật, nhưng chưa được phép hành nghề luật sư. Vì vậy, ông nhận làm thư ký cho một luật sư người Pháp tại Hải Phòng tên là Laubies. Trong thời kỳ Mặt trận Bình dân lên nắm quyền ở Pháp, ông tham gia nhóm làm báo Le Travail (Báo Lao động), tham gia các tổ nghiên cứu Mác-xít và tổ Thanh niên Dân chủ, cùng các vị Đào Duy Kỳ,Vũ Đình Huỳnh, Phan Tử Nghĩa, Huỳnh Văn Phương.

Năm 1938, Mặt trận Bình dân tại Pháp đổ, chính quyền thực dân tăng cường đàn áp phong trào yêu nước tại Đông Dương. Các nhóm hoạt động ông tham gia phải rút vào hoạt động bí mật. Năm 1939, ông được công nhận là luật sư tập sự, được phân công nhận bào chữa cho nhiều chiến sĩ cách mạng tại tòa án thực dân Pháp. Sau khi Nhật đảo chính Pháp, chính phủTrần Trọng Kim được thành lập tháng 4-1945. Thán7-1945, ông được chính phủ này bổ nhiệm làm Đốc lý Hải Phòng (tương đương Thị trưởng).

Trong Hồi ký “Tôi làm Thị trưởng Hải Phòng”, ông viết: “Lý do cấp bách tôi phải nhận làm thị trưởng là sau khi Nhật đảo chính Pháp, thành phố như con ngựa đứt cương; công chức và nhân dân tụ tập, bàn tán, nghe ngóng, không ai cầm đầu. Viên lãnh sự Nhật Nô-mi chịu trách nhiệm hành chính thực ra chẳng biết làm gì, quân đội và hiến binh Nhật nắm chặt an ninh. Những tên Việt gian tống tiền; dịch vụ hốt rác đổ thùng phân trì trệ, nước, điện chập chờn… Không có người lương thiện ra nắm quyền chỉ huy thì kẻ bất lương chạy chọt sẽ nhảy vào ghế thị trưởng để dựa vào Nhật làm hại dân. Nhất thiết tôi phải nắm ngay ghế thị trưởng”.

Với mối quan hệ cũ từ thời Mặt trận Bình dân, các cán bộ Cách mạng vận động ông tham gia Mặt trận Việt Minh. Đêm 21-8-1945, đồng chí Vũ Quốc Uy, cán bộ Việt Minh phụ trách Hải Phòng đến nhà ông ở số 9 ngõ Thuận Thái, đường Cát Dài, làm việc đến 3 giờ sáng, bàn kế hoạch chuyển giao chính quyền. Cả hai bên cùng đi đến quyết định khởi nghĩa vào sáng 23-8-1945. Mọi việc được tiến hành đúng như kế hoạch. Sáng 23-8, nhân dân Hải Phòng giành chính quyền về tay cách mạng, thắng lợi trọn vẹn. Trong cuộc mít tinh mừng thắng lợi tại quảng trường Nhà hát thành phố với hàng vạn người dân tham dự, Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời thành phố Hải Phòng do đồng chí Vũ Quốc Uy làm Chủ tịch ra mắt đồng bào, luật sư Vũ Trọng Khánh làm uỷ viên hành chính.

Ngày 2-9-1945, khi Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu ra mắt quốc dân, ông được cử làm Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của Việt Nam. Sau đó 18 ngày, ông được cử tham gia Ủy ban dự thảo Hiến pháp gồm 7 thành viên (Hồ Chí Minh, Vĩnh Thụy - tức Bảo Đại, Đặng Thai Mai, Vũ Trọng Khánh, Lê Văn Hiến, Nguyễn Lương Bằng, Đặng Xuân Khu - tức Trường Chinh). Sau cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, khi Chính phủ mới được thành lập ngày 2-3-1946, ông trở thành chuyên viên tư pháp của Chính phủ, tham gia Hội đồng phúc thẩm. Ngày 4 - 6 - 1946, ông được cử làm Cố vấn cho Phái đoàn Việt Nam sang đàm phán tại Pa-ri.


Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Vũ Trọng Khánh. (Ảnh gia đình Luật sư Vũ Trọng Khánh cung cấp)

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam, ông trình và được Chính phủ duyệt hai văn bản tư pháp nên tảng quan trọng: Sắc lệnh số 13 - 21 - 1 - 1946 về tổ chức các tòa án thường, và Sắc lệnh số 21 ngày 14 - 2 - 1946 về tổ chức tòa án quân sự. Tuy chỉ giữ chức vụ Bộ trưởng Tư pháp trong 181 ngày, nhưng ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc giữ gìn cơ sở, cán bộ cũng như xây dựng hệ thống tư pháp cho nền cộng hòa non trẻ. Trong suốt thời gian kháng chiến chống Pháp, ông tham gia soạn thảo nhiều văn bản pháp quy cho hệ thống luật chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Theo Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, Pháp phải rút quân khỏi Việt Nam. Ông tham gia tiếp quản Hà Nội tháng 10- 1954. Sau đó, ông tham gia công tác tiếp quản Hải Phòng tháng 5-1955, giữ chức Ủy viên Ủy ban hành chính Hải Phòng. Trong các năm 1956-1961, ông được cử làm Phó chủ tịch thường trực Ủy ban Hành chính thành phố (Chủ tịch là ông Hoàng Hữu Nhân), chịu trách nhiệm quản lý hành chính, Văn hóa xã hội và Nhà đất, kiêm Ủy viên Hội đồng Nhân dân thành phố. Một thời gian sau, ông trở thành Chủ tịch Hội Luật gia Hải Phòng.

Ông nghỉ hưu năm 1977, được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh (1994), Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (1961), Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhất (1986) về những đóng góp vào sự nghiệp Cách mạng của dân tộc. Luật sư Vũ Trọng Khánh mất vào đầu năm 1996.

(Nguồn: Luật sư Vũ Trọng Khánh - Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên…/Đông Hải//Báo Hải Phòng. - ngày 10/05)

  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào
Tin mới
Tổng Bí thư Lê Duẩn (1907-1986) Thư mục và tác phẩm chọn lọc
TƯ TƯỞNG BẢO VỆ TỔ QUỐC TỪ XA TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC VIỆT NAM
NHỮNG CHUYỆN THÚ VỊ VỀ CÁC VUA TRIỀU NGUYỄN
KINH TẾ & XÃ HỘI VIỆT NAM DƯỚI CÁC VUA TRIỀU NGUYỄN
Cần quan tâm hơn nữa đến việc hướng dẫn, hỗ trợ con trẻ đọc sách trong các gia đình
Chứng tích quan trọng của chiến thắng Bạch Đằng lần thứ 3 năm 1288 đánh đuổi quân xâm lược Nguyên Mông trên đất Hải Phòng
Những người mẹ thứ hai của trẻ em hoàn cảnh đặc biệt
Bản tin "Hải Phòng qua những trang báo" - Tháng 01/2020
CẢM NHẬN VỀ MỘT MÁI NHÀ CHUNG
Thông tin chuyên đề: “Những điều cần biết về dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (nCoV) gây ra và biện pháp phòng chống”
Ngành thư viện làm gì để góp phần phòng chống và đẩy lùi dịch viêm đường hô hấp cấp do vi rút Corona mới (NcoV) gây ra?
Chủ động phòng chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (nCoV) gây ra
Chuẩn bị khởi động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2020
Hội nghị Cán bộ, công chức, viên chức Thư viện KHTH Hải Phòng năm 2020
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị triển khai Luật Thư viện cho các tỉnh khu vực phía Bắc
Thông tin truy cập
 
Đang tải dữ liệu...
 










Liên kết website